Een rijksmonument is een onroerend goed dat om haar cultuur-historische waarde door de rijksoverheid is aangewezen om te worden beschermd en behouden te blijven. Nederland heeft ongeveer 62.000 rijksmonumenten. Tweederde van de rijksmonumenten zijn woonhuizen. Al deze rijksmonumenten staan in het monumentenregister. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed beheert de lijst met rijksmonumenten. Een gemeente kan besluiten een bijzonder pand op de gemeentelijke monumentenlijst te zetten. Dit gebeurt als een pand geen nationale betekenis heeft, maar wel van plaatselijk of regionaal belang is. Op de gemeentelijke lijst staan uitsluitend panden waarvan de eigenaar heeft ingestemd met de plaatsing op die lijst. Nadat zij hebben ingestemd heeft, het college van burgemeester en wethouders formeel een besluit tot plaatsing van het pand (en eventueel monumentale bijgebouwen) op de gemeentelijke monumentenlijst genomen. Ten aanzien van ongeveer 100 panden beschikt de gemeente wel over de beschrijving, maar moet nog overleg met de eigenaren plaatsvinden. De gemeentelijke monumentencommissie kan zich met die lijst verenigen. Als de eigenaren akkoord gaan moet het college daarna een besluit tot plaatsing nemen.