Razzia

In de nacht van 30 september op 1 oktober 1944 beschoot een verzetsgroep vanuit een hinderlaag een personenauto van de Duitse Weermacht. In de auto zaten twee officieren en twee korporaals. Er ontstond een vuurgevecht. De twee korporaals ontsnapten. Eén van de officieren vluchtte (zwaar gewond zijnde) naar een boerderij in de omgeving, werd overgebracht naar Harderwijk, waar hij de volgende dag stierf. De andere officier werd door de verzetsgroep gevangen genomen en meegenomen. De verzetsgroep heeft hem, als gebaar van goede wil, de volgende dag weer vrijgelaten. Helaas heeft de Duitsers dit er niet van weerhouden wraak te nemen op de Puttense gemeenschap. Op last van generaal Friedrich Christiansen werd Putten door Duitse troepen omsingeld, werden vrouwen en kinderen naar de kerk gedreven en werden de mannen afzonderlijk opgesloten in een school en een eierhal.

Nadat vrouwen en kinderen weer waren vrijgelaten, werden de volgende dag alle gevangen genomen mannen tussen 15 en 50 jaar weggevoerd naar het concentratiekamp te Amersfoort.

Vrouwen en kinderen werden het dorp uitgedreven, waarna ruim 100 woningen in de brand werden gestoken.

Ruim 200 slachtoffers kwamen om in concentratie-kamp Neuengamme, de rest van de slachtoffers kwam om in bijbehorende werkkampen zoals Wedel, Husum, Ladelund, Engerhafe, Meppen-Versen. Ook kwamen Puttenaren om in Dachau, Mauthausen, Ravensbrück, Bergen-Belsen of tijdens transporten.

De razzia heeft diepe wonden in de Puttense samenleving aangebracht, die nog steeds niet geheeld zijn. Jaarlijks wordt onder grote belangstelling bij het monument De Vrouw van Putten een stille herdenking gehouden.

Oorlogsmonumenten

De Vrouw van Putten

Het monument ter nagedachtenis aan de slachtoffers van de razzia op 1 en 2 oktober 1944 is op 1 oktober 1949 door Koningin Juliana onthuld. Het monument bestaat uit een herdenkingshof, ontworpen door Prof. Bijhouwer en een zandstenen beeld van Mari Andriessen. Het is een vrouw in klederdracht met een zakdoek in haar hand. Ze kijkt in de richting van de Oude Kerk, van waaruit de mannen werden weggevoerd.

Gedenksteen

In 1947 is een gedenksteen aan de zuidgevel van de Oude Kerk aangebracht met het opschrift "Van hier werden zij weggevoerd".

Monument Poorterbrug

Bij de Poorterbrug, de plaats waar in 1944 de aanslag plaatsvond, staat een eenvoudige gedenkzuil van natuursteen. In reliëf staat de volgende tekst op de zuil: “Bij deze brug vond de aanslag plaats, die aanleiding gaf tot de razzia van Putten op 1 en 2 oktober 1944”.

Monument voor Canadese Militairen

Een tweede gedenkzuil staat aan de Voorthuizerstraat, ter herinnering aan de gesneuvelde Canadese militairen bij de bevrijding van Putten in 1945.

Gedachtenisruimte

Op 9 mei 1992 is in de nabijheid van het monument een Gedachtenisruimte geopend (ontwerper: W.C.F. Hageman).

In de Gedachtenisruimte wordt het verhaal van de razzia in woord en beeld weergegeven. In het gebouw is een aantal plaquettes aangebracht. Op de plaquettes zijn de namen van de 552 Puttense mannen aangebracht die als gevolg van de razzia zijn omgekomen.

Adres: Dorpsstraat 127

Openingstijden: Elke dag van 10.00 tot 18.00 uur.

Jonge bezoekers beneden 12 jaar onder geleide toegang.

Stichting oktober 44

Meer informatie vindt u op de website http://www.oktober44.nl/.

Gedenkboek

Over de oorlog en de razzia in Putten zijn bij de boekhandel verschillende boeken te koop. Het officiële gedenkboek "Opdat het nageslacht het wete" is alleen bij de kassier in het gemeentehuis van Putten verkrijgbaar. De kosten van het gedenkboek bedragen € 12,50. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met de kassier, telefoonnummer (0341) 359 756.