Informatie over de maatschappijen

De spoorlijn door de gemeente Putten is aangelegd in opdracht van de Nederlandsche Centraal-Spoorwegmaatschappij (NCS) en later in beheer gekomen bij de (particuliere) Maatschappij tot Exploitatie van Staats-Spoorwegen (SS) en vervolgens bij de Nederlands(ch)e Spoorwegen (NS).

De NCS werd opgericht te Amsterdam op 20 én 29 februari 1860 onder de naam Nederlandsche Centraal-Spoorwegmaatschappij NV. Zij was vanaf 4 augustus 1876 gevestigd te Utrecht. Op 28 juli 1930 werd de naam gewijzigd in N.V. Nederlandsche Centraal-Spoorweg-Maatschappij. 

 

De lijnen die door deze maatschappij zijn geëxploiteerd waren: Utrecht - Zwolle - Kampen; Den Dolder - Baarn Buurtstation; Bilthoven - Zeist; Nijkerk (- Barneveld -) Ede-Wageningen en voorst een aantal tramlijnen. 

 

Naar aanleiding van de oorlogsomstandigheden - 1e wereldoorlog - werd het bedrijf van de NCS per 31 juli 1914 gevorderd door het Ministerie van Oorlog en onder bewind gesteld van de Directeur van het Etappen- en Verkeerswezen een functie die bekleed werd door de souschef van de Generale Staf. De maatschappij kreeg hiervoor na overlegging van de boeken een schadeloosstelling.

 

De in 1916 begonnen samenwerking tussen de HSM (Hollandsche (ijzeren) Spoorweg Maatschappij) en de SS onder de handelsnaam Nederlandsche Spoorwegen, waaruit de NV NS zou ontstaan had tot gevolg dat vanaf 1 mei 1919 de exploitatie van de NCS lijnen in handen kwam van de SS.

 

De hoofdlijn was de lijn Utrecht - Zwolle - Kampen, welke werd genaast door de Staat der Nederlanden op 1 januari 1934.

 

In 1937 tenslotte werd in het kader van de reorganisatie van de spoorwegen in Nederland een groot aantal tot dan toe nog bestaande maatschappijen opgeheven, waaronder de NCS.

 

Bron: Spoorwegmuseum Utrecht.

Nadere Informatie: De NS is de rechtsopvolger van de NCS en voor handen zijnde archieven zijn in HUA (Het Utrechts Archief)  www.hetutrechtsarchief.nl

 

Voor verdere bijzonderheden kunt u terecht in de museumbibliotheek te Utrecht( op afspraak) en feiten over de NCS zijn ook te vinden in:

  • J.H. Jonckers Nieboer De Geschiedenis der Nederlandse Spoorwegen 1832 - 1938, waarvan een herdruk nog vrij gemakkelijk te verwerven is.
  • W. van den Broeke, Financiën en financiers van de Nederlandse spoorwegen 1837 - 1890.
  • D.A.E. Immink, De Nederlandsche Centraal Spoorweg Maatschappij 1863 - 1913
  • een artikelenreeks in jaargang 1996 van "Op de Rails" het orgaan van de Nederlandse Vereniging van Belangstellenden in het Spoor- en tramwegwezen, van de hand van J. van der Meer.

 

 

 

Uitgelicht